Uprawnienia szczególne pacjentów to dodatkowe prawa do korzystania ze świadczeń zdrowotnych, które przysługują określonym grupom osób na podstawie przepisów prawa. Mogą one dotyczyć m.in. korzystania ze świadczeń poza kolejnością, dostępu do lekarza specjalisty bez skierowania lub bezpłatnych leków.

Nie każda z tych grup ma identyczne uprawnienia. Zakres zależy od statusu pacjenta i rodzaju świadczenia.

Kto ma szczególne uprawnienia?

Najważniejsze grupy to:

• Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi i Dawcy Przeszczepu i Zasłużeni Dawcy Przeszczepu.
• Inwalidzi wojenni i wojskowi oraz niektóre osoby represjonowane.
• Kombatanci – w zakresie określonym w przepisach.
• Weterani poszkodowani – w określonym ustawowo zakresie.
• Kobiety w ciąży.
• Osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
• Dzieci i młodzież do 18. roku życia – w przypadku niektórych uprawnień, np. do bezpłatnych leków.
• Osoby po 65 roku życia
• Osoby z określonymi chorobami lub korzystające z programów lekowych – w zakresie szczególnych zasad leczenia lub refundacji.

Jak działa przyjęcie poza kolejnością?

Zgodnie z zasadami NFZ:

• Świadczenie powinno być udzielone w dniu zgłoszenia, jeżeli jest to możliwe.
• Jeżeli nie jest to możliwe, wyznacza się inny termin poza zwykłą kolejnością.
• W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej termin ten nie powinien przekraczać 7 dni roboczych od zgłoszenia.
• Szczególne uprawnienia nie znoszą wszystkich wymogów formalnych — np. na rezonans magnetyczny i rehabilitację finansowane przez NFZ nadal wymagane jest skierowanie.

Ważne!
Pacjent powinien przedstawić dokument potwierdzający uprawnienie, np. odpowiednią legitymację, zaświadczenie lub orzeczenie - zależnie od rodzaju uprawnienia.

Szczegółowy wykaz znajduje się na stronie pacjent.gov.pl – Uprawnienia szczególne.